Elke woning aan het water
Wonen en water gaan hand in hand in Westflank Straks. Vier publieke partijen bundelen hun kennis met als resultaat een hele vernieuwende aanpak. Landschapsarchitect Ruut van Paridon legt uit op welke manier.
Ruut van Paridon is landschapsarchitect bij de gebiedsontwikkeling van Westflank Haarlemmermeer. In een gesprek verkennen we een belangrijk aspect van het plan: de relatie tussen woningbouw en de wateropgave. Hoe zit die relatie in elkaar?
Niet duurzaam
Enthousiast steekt Ruut van Paridon van wal. Hij schetst al snel een beeld van een polder met een rijke historie, maar een vrij karig uiterlijk. De wateropgave moet en kan de polder verrijken. Het huidige watersysteem van Haarlemmermeer is niet duurzaam. 'Het is te duur, verontreinigt omringende watersystemen en vraagt ontzettend veel zoet water', aldus Van Paridon. 'En in de toekomst wordt dit alleen maar problematischer.'
Meer ruimte voor water
Dat moet anders. Er moet veel meer ruimte voor water komen en de polder moet 'zijn eigen broek ophouden'. Dat wil zeggen: water bergen in natte tijden zodat je het kunt gebruiken in drogere tijden. Tegelijkertijd moet er een plek komen voor piekberging: wateropvang voor de boezem bij extreme situaties. Die doen zich gemiddeld eens in de tien jaar voor. Dat is de wateropgave in de Westflank in een notendop.
Waterrijke woonmilieus
De crux is nu die wateropgave te verweven met andere functies. Met wonen, recreatie en natuur. Bredere oevers en sloten, flexibel waterpeil, aanleg van een waterplas én woongebieden. ‘We geven antwoord op de wateropgave terwijl we woonmilieus realiseren', licht Van Paridon toe. 'Alle nieuwe woningen staan straks aan het water, dat aantakt op doorgaande waterroutes en plassen. Vijf woonmilieus 'maken' stuk voor stuk een deel van de wateropgave.'
Slootjes
Zoals de 'watererven': kloeke, boerderijachtige bebouwing rondom een erf, op de kopse kanten van de langgerekte polderkavels. Met een achterwetering die in verbinding staat met het grotere waterstelsel. Of het 'waterrijke veen', nabij Lisserbroek. Dit wordt een dorps woonmilieu met veel slootjes.
Slow-shoppen
En wat te denken van de 'boerenbuurten', waar ruimte is voor al bestaande initiatieven van boeren om streekproducten te produceren en te verkopen, gecombineerd met recreatie. Natuurlijk bereikbaar over water, zodat je vanuit Nieuw-Vennep heerlijk kunt gaan 'slow-shoppen'.
Aan de dijk of gracht
Veel kansen op waterrijk wonen biedt ook de nieuwe waterplas. Het 'Beinsdorpermeer' ligt deels óp de polder, dus zijn er kades nodig. Dit nodigt uit tot dijkwoningen, of grachtenwoningen in nieuwe sluisstadjes. Tot slot zijn er de 'vaartuinen': woonbuurten met veel ruimte voor groen en water.
Innovatief
Al met al een innovatief landschappelijk raamwerk. Van een omvang die in Nederland nog niet eerder is vertoond. En het hoeft niet bij de Westflank te blijven. Dit watersysteem kan in de hele Haarlemmermeerpolder bij nieuwe ontwikkelingen worden toegepast.
Ondernemerschap
Van Paridon: ‘Particulieren, ontwikkelaars en ondernemers krijgen invloed op de inrichting van de woonomgeving. Net als de aloude polderpioniers. Zij namen hun eigen geschiedenis mee en bouwden boerderijen met Zeeuwse, Brabantse en Groningse invloeden. Die ruimte voor ondernemerschap hoort bij Haarlemmermeer. Wel invloed binnen spelregels uiteraard.'
Hoe meer woningen, hoe meer water
Eén van die spelregels wil Ruut van Paridon alvast vastleggen. Namelijk: 'elke woning maakt extra water'. Dat zorgt ervoor dat de verhouding tussen wonen en water gelijk blijft. 'We zeggen niet: zoveel water moet er komen in het hele gebied', legt Van Paridon uit. 'Want dan loop je het risico dat dit uiteindelijk erg weinig is. Bijvoorbeeld omdat er veel meer woningen gebouwd worden. Nu geldt: hoe meer woningen, hoe meer water!' Kort en goed een credo voor de relatie tussen wonen en water in de Westflank.
